فصل سوم - شکل‌گیری برداشت ادراک اجتماعی

فصل سوم

شکل‌گیری برداشت ادراک اجتماعی

اگر ما بخواهیم اطلاعات یک شخص را سازمان بدهیم نیاز به یک فرایند شناخت داریم و اگر بخواهیم صفات یک شخصی را از روی اطلاعات و ظاهر جمعی فرد تشخیص بدهیم به دنبال یکپارچه کردن اطلاعات می‌رویم.

 

اسناد علتها به رفتار:

بعضی از وقت‌ها هنگامی که بخواهیم رفتار دیگران را بشناسیم از روی صفات شخصیتی که شامل آنها بوده متوجه می‌شویم که این عمل به طور سریع و به صورت خودکار انجام می‌گیرد و شامل بیگانگان و آشنایان هم نیز می‌شود.

برای بدست آوردن توانایی‌های یک شخص از روی رفتار او سه مرحله باید رعایت شود:

1-    رفتار او را طبقه‌بندی کنیم

2-    هدف را مشخص کنیم

3-    زمان زیادتری را به وجود آوریم

در مرحله سوم به خاطر اینکه زمان زیادتری به کار می‌بریم که ببینیم در مرحله دوم چه نتیجه‌ای به ما انتقال می‌دهد.مانند فردی که با ما شین تصادف می‌کند و در آنجا فرد دیگری او را می‌بیند و فرد باید ببیند که می‌تواند او را نجات دهد و شجاعت خود را نشان دهد.

 

سوگیری خدمت به خود

اگر یک فرد موفق بودن مسئولیت خود را در عوامل درون خود ببیند و ناموفق بودن مسئولیت خود را در عوامل بیرونی خود ببیند را سوگیری خدمت به خود گویند. مثلاً اگر استادی از دانشجویان خود نمرات خوبی دیده است می‌تواند نتیجه بگیرد که تدریس او بسیار مورد قبول بوده و یا برعکس.

 

خطای اسناد بنیادی

اگر شخصی در یک نقش، خود را به عنوان یک مشاهده‌گر ببیند بدین صورت اقدام می‌کند که در عوامل بیرونی تمایل کمتر و در عوامل درونی تمایل بیشتری نشان می‌دهد. در خطای اسناد بنیادی هر کس مسئول اعمال و رفتار خودش می‌باشد از این رو در همه جا رایج است.

 

 

درماندگی آموخته شده :

هنگامی که فردی تمامی شکست‌های خود را به عوامل بیرونی نسبت دهد ممکن است فکر کند که او کاملاً بی‌استعداد است و اگر هم به کارهای تازه‌ای دست بیابد نمی‌تواند آن را انجام دهد و به موفقیت برسد که در این صورت درماندگی آموخته شده رخ می‌دهد.

 

بی‌توجهی به خط پایه

زمانی که یک فرد نیاز مبرم به یک وسیله‌ای پیدا می‌کند قبل از خرید به تحقیقاتی رجوع می‌کند و اطلاعاتی به دست می‌آورد و در آن هنگام که می‌خواهد آن وسیله را بخرد  می بیند  که از دوستان خودش همان وسیله‌ای را که می‌خواهد بخرد دوستش دارد و نظر او را عوض می‌کند و در این هنگام به دام بی‌توجهی به خط پایه گرفتار می‌شود.

 

همبستگی گمراه کننده

عده‌ای از مردم از سوار شدن هواپیما می‌ترسند و در ذهن خود از هواپیما یک تیکه آهن آتش گرفته   جزغاله می‌بیند که متلاشی شده است و فکر می‌کنند که اگر با اتومبیل به مسافرت  ‌بروند دیگر سانحه و یا تصادفی رخ نمی‌دهد در صورتی که احتمال دارد با ماشین تصادفات زیادی رخ دهد اما از نظر آن عده یک سانحه را یک اتفاق عادی به حساب می آورند.

 

اثر رقیق سازی:

کامل کردن اطلاعاتی که ما درباره دیگران داریم که این اطلاعات شامل صفحات شخصی و هم شامل شکل ظاهری آنها می‌شود را به ما امکان رسیدن به نتیجه‌گیری‌هایی را می‌دهد.

 

قواعد اکتشافی:

به منظور یک میان‌بر در مسأله به کار برده می‌شود که شامل 3دسته‌اند:

1-    در دسترس بودن

2-    معرف بودن

3-    معیار بودن

در دسترس بودن: به معنی قضاوت کردن درباره احتمال وقوع یک رویداد

معرف بودن: بدین صورت که ما اشخاص دور و بر خود را طبقه‌بندی می‌کنیم و آنها را بر اساس ویژگی‌هایی که دارند در طبقات خود جای می‌دهیم.

معیار و تعدیل: تخمین یک اندازه بر اساس اندازه شناخته شده که مربوط می‌شود به یک رویداد معین مثال: تعدادی برای تماشای مسابقه ورزشی به سالن می‌روند و امکان دارد عده‌ای از تماشاچیان یک تیم بیشتر از تیم دیگر باشند.

سید حسین گل محمد ; ٤:٢٥ ‎ب.ظ ; سه‌شنبه ٢٠ اردیبهشت ،۱۳٩٠