فصل 11 - روانشناسی محیط

روانشناسی محیط

ریشه روان‌شناسی محیط

 روانشناسان اجتماعی در سالهای 1960 علاقمند شدند که به یکسری اطلاعات راجع به روابط انسانها، افزایش جمعیت و همچنین آثار سروصدا، آلودگی هوا بر رفتار شهری‌ها را بدست آورند.

 

مرزهای بین خود و دیگران:

انسان در زندگی بین خود و دیگران یک پوششی دارد که به آن پوشش شخصی گویند و به صورت روزمره به آن نیاز دارد.

 

رفتار قلمروی:

یک سیستمی است از حریم که بین خود و دیگران تنظیم می‌شود.

 

علایم قلمروی:

معمولاً انسان برای تشخیص چیزهای اطراف خود یک حسی به کار می‌برد مثل حس بینایی که می‌تواند از طریق آن قلمرو خود را بشناسد.

 

عملکردهای قلمرو:

عملکرد قلمرو چند مرحله دارد: 1- تعاملهای اجتماعی را تنظیم می‌کند 2- درباراه خود اطلاعاتی به دیگران بدهد. 3- اندازه‌ای از اطلاعات که اجازه خروج داشته کنترل می‌شوند.

 

انواع قلمرو:

سه دسته‌اند:

1-    اولیه: در اختیار یک گروه یا یک شخصی قرار می‌گیرد. مثال: اتومبیل.

2-    ثانویه: به طور دائم مورد استفاده قرار می‌گیرد: مثال: رختکن استخر

3-    عمومی: دم دست بودن عموم است. مثال: رستوران‌ها.

 

حریم شخصی و عملکردها:

فاصله‌ای که بین خود و دیگران است و عملکردهای حریم 1- مقدار محبت خود را به کسانی که دوست داریم با آنها باشیم را نشان دهیم.

2- زندگی شخصی خودمان را حفظ کنیم.

 

انواع حریمهای شخصی: چهار مورد اشاره می‌کنم:

1-    فاصله کمی از یکدیگر قرار دارند: 0 تا 45cm

در این فاصله می‌توان بوی شخص و چهره او را تشخیص داد.

2-    فاصله شخصی: 40 تا 120 cm

فاصله‌ای که ما در طول روز در جمع و با دیگران قرار می‌دهیم.

3-    فاصله اجتماعی: 20/1 تا 65/3 m

ارتباط کاری را مشخص می‌کند.

4-    فاصله عمومی: از 65/3 تا 60/7 m

بیشتر در کارهای جمعی انجام می‌شود..

 

ازدحام و تراکم جمعیت

به تعداد نفراتی که در یک کیلومتر مربع زندگی می‌کنند تراکم جمعیت گویند. در زمانی که نفرات در یک شهر زندگی می‌کنند و آن شهر پر از جمعیت شده و دیگر جا برای زندگی کردن نیست می‌گویند ازدحام به وجود آمده.

 

تجسم محیط خود:

چون رفتار در محیط فیزیکی مستقیم نیست، انسانهایی که در یک جا زندگی می‌کنند تجسم یکسانی ندارند.

 

مفهوم نقشه و عملکردهای نقشه‌های شناختی

تجسم فرد از محیط خود نقشه گویند. عملکردها: 1- برای پیدا کردن مسیر به ما کمک می‌کنند 2- ارتباط برقرار کردن با مردم.

 

استرس زاهای محیطی:

چیزهایی از قبیل: گرما، آلودگی هوا، سر و صدا که در طول عمر ما با آن برخورد داریم که حاصل آن استرس است.

1-    سروصدا: از به وجود آمدن جمعیت زیاد ایجاد می‌شود.

2-    گرما: ایجاد عصبانیت و کم تحملی می‌شود.

3-    آلودگی هوا: که در اثر گردوخاک، دود ماشین و کارخانه‌ها، گازهای سمی باعث می‌شود.

 

دوراهی‌های اجتماعی:

موقعی است که فرد یک تصمیم سودآوری را در زمان کوتاهی می‌گیرد که دو حالت دارد:

1-    اعضای گروه: نفع شخصی بیشتر از نفع عمومی

2-    مجموعه گروه: نفع عمومی بیشتر از نفع شخصی

سید حسین گل محمد ; ٦:٠٧ ‎ب.ظ ; چهارشنبه ٤ خرداد ،۱۳٩٠