فصل دوم - خود

فصل دوم:

خود:

به معنی یکسری ویژگی‌هایی که فرد با دیگران از نظر تفاوت یا شباهت دارد را خود می‌نامند و دارای سه بُعد، که به صورت ذیل می‌باشد:

1- من کیستم 2- چگونه مورد ارزیابی قرار گیرم 3- چگونه مورد معرفی به دیگران قرار گیرم.

 

ریشه‌های خود:

فرد خود را در زندگی به دو عامل خوشبختی و بدبختی می‌بیند و به دنبال کشف آن می‌رود و معتقد است که محیط به فرد شکل می‌دهد و خود بر صفات ذاتی فرد استوار نیست.

 

منابع شناخت از خود:

زمانی که فرد راهی را برای بدست آوردن ویژگیهای دیگران پیدا می‌کنند تا بتواند آنها را بشناسد و رفتارهای آن را پیش‌بینی کند ابتدا باید فرد تلاش کند که خود را بشناسد و درباره خود باورهایی را به وجود آورد.

 

باورها درباره خود:

در یک اصطلاحی که خودپنداری نام دارد فرد باورهای خود را، خودش فراهم می‌کند و در آن از منابع بسیاری استفاده می‌کنند مانند: اشخاصی که شباهت با خود فرد دارند.

 

سوگیری‌ها:

در سوگیری‌ها اعتماد به نفس باعث می‌شود که احتمال اتفاق افتادن پدیده های خوشایند را نیز در سطح بالایی ارزیابی کنند. مثال: پیروزی در انتخابات.

 

خود و رفتار:

اگر در خود یک واقعیت تغییرناپذیری به وجود آید می‌توان این امکان را به وجود آورد که تعاملهای اجتماعی خود را به شیوه‌ای هدایت می‌کنند که به دیگران ارائه می‌دهیم متفاوت از دیگران باشند.

 

بازبینی خود:

اگر شخصی به تنظیم رفتار خود بر حسب موقعیت و واکنش‌های دیگران بپردازد را بازبینی خود می‌نامند.

 

موقعیت‌هایی که کسب آگاهی از خود را برمی‌‌انگیزند:

زمانی که شخصی خود را در آینه می‌بیند و یا برای جمعی سخنرانی می‌کند موقعیتی ایجاد می‌شود تا آن شخص جنبه‌هایی را راجب به خود بدست آورد.

این جنبه‌ها موجب می‌شود تا شخصی به چیزی توجه کند که او را از دیگران متمایز می‌کند مانند کلیمی بودن.

 

فرهنگ و خود:

در مباحث‌های تبلیغاتی تجارتی، مبارزات سیاسی و همچنین در روان درمانی از ما دعوت می‌شود که خودمان باشیم و جنبه‌هایی را کشف کنیم که موجب تمایز ما از دیگران می‌شوند و در این رابطه صداقت داشته باشیم.

سید حسین گل محمد ; ٤:٤٩ ‎ب.ظ ; چهارشنبه ٢۸ اردیبهشت ،۱۳٩٠

فصل اول - روانشناسی اجتماعی چیست؟

فصل اول

روانشناسی اجتماعی چیست؟

در روانشناسی اجتماعی افراد تحت تأثیر رفتارها، افکار و هیجانهای خود نسبت به دیگران قرار می‌گیرند خواه دیگران در صحنه حضور داشته باشند خواه حضور نداشته باشند و به بیان دیگر روانشناس اجتماعی رفتارهای اجتماعی را مورد بررسی قرار می‌دهد.

 

کورمال کورمال رفتنها:

نرمن تریبلت می‌‌گوید: کسی که کاری انجام می‌دهد و در حضور فردی قرار می‌گیرد که همان کار را انجام می‌دهد بازده بهتری دارد.

 

عصر طلایی:

در این عصر برای اولین بار رواشناسان اجتماعی تحقیقاتی را آغاز کردند که بتوانند هدف خودشان را که تغییر در نگرش بود، قانع سازی کنند.

 

بدبینی پژوهشگران درباره روانشناسی اجتماعی:

پژوهشگران روانشناسی اجتماعی 2 عامل را برای بدبینی خود در نظر گرفته‌اند: 1- نسبی بودن اصول آن 2- آمریکایی بودن ریشه‌های آن

 

شناخت با مشاهده منظم:

پیش از تلاش برای بدست آوردن یک رفتار باید مطمئن شد که آن رفتار وجود دارد یا نه. در این زمان مشاهده منظم به کمک‌ ما می‌آید و می‌توان با یک روش علمی رفتار اشخاص مورد نظر را بدست آورد. مثلاً می‌توان گفت که افغانی‌ها موجب کاهش دستمزد کارگران ایرانی می‌شوند و یا حتی برای آنها بیکاری ایجاد می‌کنند.

 

تحقیق میدانی یا آزمایشگاهی:

تحقیق میدانی تحقیقی است که انسان می‌تواند در محیط زندگی خود و همچنین در محیطی که مردم به طور طبیعی زندگی می‌کنند تحقیق کند ولی در تحقیق آزمایشگاهی یک سری محدودیت‌های خاص وجود دارد که باید آنها را رعایت کنیم. مثلاً در آزمایشگاه کمتر می‌توان درباره مسائل مهم فراهم کرد تا در محیط طبیعی.

 

یادگیری: رفتار اجتماعی را چگونه یاد می‌گیریم؟

معمولاً رفتار اجتماعی را به صورت آموخته شده هنگامی که ما کاری انجام دهیم اطرافیان به ما پاداش می‌دهند و ما را در کنار دوستان خود جای می‌دهند یا امتیازاتی می‌دهند. ولی اگر افکاری متفاوت از افکار آنها داشته باشیم آنها نه تنها امتیاز به ما نمی‌دهند بلکه ما را از جمع خودشان بیرون می‌اندازند این عمل را شرطی شدن کنشگر می‌نامند.

 

اسناد:

زمانی که ما برای نتیجه‌گیری از اطلاعات موجود افراد استفاده می‌کنیم را نظریه اسناد می‌نامیم. مانند زمانی که اسناد درباره اشخاص کاملاً شناخته شده انجام می‌گیرد.

 

تبادل اجتماعی:

در تبادل اجتماعی پاداش و هزینه‌های همراه آن، رفتار را تغییر می‌دهد کسانی دچار این تغییر می‌شوند که در رفتارهای بین دو شخص تبادل وجود داشته باشد.

سید حسین گل محمد ; ٤:٤٩ ‎ب.ظ ; چهارشنبه ٢۸ اردیبهشت ،۱۳٩٠

فصل 5 - تصورات قالبی، پیش داوریها و تبعیض

فصل 5

تصورات قالبی، پیش داوریها و تبعیض

تصورات قالبی:

هنگام که ما برداشتی از یک گروه داریم. باورهای ما نیست به آن گروه جلب می‌شود. وقتی همه باورها را قبول کردیم و همه آنها را در مورد ویژگی‌های یک شخصی بکار بردیم در آن صورت تصورات قالبی انجام داده‌ایم.

مثلاً ترکها فکر می‌کنند هنگامی که در کار آزاد شاغلند باهوش و مبتکر هستند و هنگامی که در دانشگاه یا کار دولتی مشغولند فردی پرکار و اجتماعی خود را می‌بینند.

 

پیش داوریها:

گفتیم در تصورات قالبی، به شناخت ما از دیگران کمک می‌کند اما پیش داوری‌ها از جنبه عاطفی منشأ می‌گیرد و امکان دارد که در آن از نگرش منفی یا مثبت بودن اشاره شود.

مثلاً امکان دارد که یک فرد مسلمان ایرانی در طول حیاط خود یک فرد زرتشتی ندیده باشد اما آن فرد ایرانی نسبت به فرد زرتشتی پیش داوری دارد.

 

تبعیض:

به معنی یک رفتار منفی در یک گروه است. مثال: یک گروه مشترک 4 نفره با هم در ارتباط و بسیار خوب هستند ولی بعد از مدتی یکی از آن گروه دچار بی‌ادبی شدید می‌شود به طوری که باعث ضعیف شدن گروه می‌شود و تأثیرات منفی بر روی آن گروه می‌گذارد.

 

نژاد پرستی:

نژاد پرستی از زمان قدیم وجود نداشته بلکه در اثر تحولات اجتماعی به وجود آمده است: در قدیم به سیاهان می‌گفتند سیاه پوستان اما امروزه به عنوان یک اقلیت بیان می‌کنند.

 

جنسیت گرایی:

ما می‌توانیم از طریق پیش داوریها و رفتارهای تبعیضی، یک شخصی جنسیت گرایی او را مشخص کنیم. که می‌تواند شامل زنها و مردها نیز باشد. مثلاً زنها در زمینه‌ها ورزشی می توانند برای کشور خود مقام افتخار بیاورند.

 

علتهای پیش داوریها:

پیش داوریها علتهای مختلفی دارد که شامل موارد زیر می‌شود:

1-    تاریخ: مثلاً از جنبه های شوخی درباره یکی از شهرها که باعث درگیری تاریخی می‌شود.

2-  بافت اجتماعی: مانند دو گرو هی که با هم همانندسازی می‌کنند و در روبروی یکدیگر قرار می‌گیرند و رقابت می‌کنند که یک گروه برنده شود.

3-   فشار اجتماعی: در فشار اجتماعی ما بدون اینکه تاریخ شخصی افراد را بکار ببریم از جلوه کلی در گروه استفاده می‌کنیم.

4-    شخصیت: برخی افراد در مقابله با پیش داوریها آمادگی کمتری از خود نشان می‌دهند.

5-    ادراک: زمانی که یک گروهی شامل تک تک‌ ما می‌شود این را می‌توانیم به آنها تبدیل کنیم یعنی آن را طبقه بندی کنیم.

6-  محرک: در یک موضوعی پیش داوری ارزش شهرت داشته باشد مثلاً برای بازیگران مشهور این ارزش را دارند که مردم بگویند آنان پارتی داشته و مشهور شدند.

 

کاهش پیش داوریها:

کاهش پیش داوریها را باید در هدفهای مشترک گروه‌ها دانست به طوری که اگر گروه‌ها به هدف‌های مشترک خود برسند باعث کاهش پیش‌داوری می‌شود ولی اگر گروه‌ها به هدفهای خود نرسند باعث شکست گروه‌ها خواهد شد.

سید حسین گل محمد ; ۳:٤۱ ‎ب.ظ ; دوشنبه ٢٦ اردیبهشت ،۱۳٩٠

فصل 4 - تغییر نگرشها

فصل 4

تغییر نگرشها

تعریف نگرش:

نگرش عبارت است از یک حالت عاطفی مثبت یا منفی نسبت به یک پدیده است که دو بعد دارد: 1- شناختی 2- رفتاری

1- شناختی: از طریق باورها (یعنی اعتقاد به یک موضوع) فرد تجلی می‌کند.

2- رفتاری: نگرش به هدف تأکید می‌کند.

باورها سه ریشه اصلی دارند که عبارتند از 1- تجربه شخصی 2- اطلاعات حاصل از دیگران 3- استنتاج

 

تغییر نگرش با شرطی شدن کلاسیک و شرطی شدن کنشگر

در شرطی شدن کلاسیک فرد هیچ فعالیتی نسبت به کار خود نشان نمی‌دهد و پاداش می‌گیرد اما در کنشگر فرد در کار خود فعالیت نشان می‌دهد و پاداش می‌گیرد.

هاولند برای پردازش پیام و تغییر نگرش سه مرحله را به وجود آورده است: 1- دقت 2- فهم 3- پذیرش

 

اعتبار: آیا می‌توان به منبع پیام اعتماد کرد؟

در رابطه با این موضوع به دو عامل مورد بحث قرار می‌گیرد:

1- صلاحیت 2- قصد قانع کردن

1- برای صلاحیت معمولاً قدرت قانع کنندگی وجود د ارد.

2- اما زمانی که قصد منبع آشکار می‌شود اعتبار منبع کاهش می‌یابد.

زمانی که پیام یک منبعی نسبت به منبع یگر استقبال نمی‌شود یا زمانی که افراد دوست ندارند عقایدشان تغییر کنند و یا اینکه آزادیشان به خطر بیفتد منبع پیام کاهش پیدا می‌کند.

منبع پیام محدودیت دارد که به خاطر عواملی از جمله: 1- شنونده‌ای که کاملاً درگیر نشده است 2- شنونده‌ای که به موضوع توجه جدی ندارد. 3- خیلی تحت تأثیر قدرت پیام قرار نمی‌گیرد

 

متقاعد کردن یا به هیجان درآوردن

بعضی از افراد به علت تحصیلات کمتر، با موضوع مورد بحث آشنا نیستند و زودتر دچار پیامهای هیجانی می‌شوند.ولی در مقابل کسانی که موضوع را خوب می‌شناسند  مورد تبلیغ قرار می‌گیرند و با شنیدن دلایل آن را قبول می‌کنند.

 

تکرار پیام

اگر پیام بیش از چند بار تکرار شود باعث می‌شود که:

1- کسالت آور شود 2- شنونده را به انکار درمی‌آورد 3- به شنونده فرصتی می‌دهد تا درباره دلایلی که پیام ارائه می‌دهد فکر کند.

 

اثر محدودتر از آنچه فکر می‌کنیم:

پژوهشگران درباره وسایل ارتباطی الکترونیک تردید دارند. به خاطر اینکه طبق بررسی‌ها بیشترین طرفداران تلویریون، کودکان و نوجوانان و طبقات پایین اجتماع هستند چون این وسیله را صرفاً برای سرگرمی استفاده می‌کنند نه وسیله‌ای که از آن اطلاعات علمی و سیاسی بدست آورند.

 

تعادل

اگر بین دو شخص همفکری باشد و در انجام کارها با هم تفاهم داشته باشند و از همه مهم‌تر آن دو شخص محبت خاصی نسبت به یکدیگر داشته باشند را نظریه تعادل به وجود می‌آورند.

 

نظریه ادراک از خود:

ما با همان شیوه‌ای که دیگران را مشاهده می‌کنیم خودمان را نیز مورد مشاهده قرار می‌دهیم.

دو نظریه در این رابطه توافق دارند: 1- برای تصمیم‌گیری، اگر در خلاف جهت اعتقادات خود عمل کنیم، احساس ناراحتی خواهیم کرد. 2- وقتی نمی‌توانیم رفتار را با عوامل بیرونی توجیه کنیم قوانین اسناد موجب می‌شود که در درون خود به دنبال علتهای آن بگردیم.

 

آیا می‌توان رفتار را از روی نگرش‌ها پیش بینی کرد؟

در مجموع، نگرش‌ها رفتار را تعیین می‌کنند اما بم بر خلاف آن عمل می‌کنند. به همین علت رابطه نگرشها و رفتارها مستقیم نیستند. پس نمی‌توان نگرشها را در روی رفتارها پیش بینی کرد.


سید حسین گل محمد ; ۳:۳٧ ‎ب.ظ ; دوشنبه ٢٦ اردیبهشت ،۱۳٩٠

فصل سوم - شکل‌گیری برداشت ادراک اجتماعی

فصل سوم

شکل‌گیری برداشت ادراک اجتماعی

اگر ما بخواهیم اطلاعات یک شخص را سازمان بدهیم نیاز به یک فرایند شناخت داریم و اگر بخواهیم صفات یک شخصی را از روی اطلاعات و ظاهر جمعی فرد تشخیص بدهیم به دنبال یکپارچه کردن اطلاعات می‌رویم.

 

اسناد علتها به رفتار:

بعضی از وقت‌ها هنگامی که بخواهیم رفتار دیگران را بشناسیم از روی صفات شخصیتی که شامل آنها بوده متوجه می‌شویم که این عمل به طور سریع و به صورت خودکار انجام می‌گیرد و شامل بیگانگان و آشنایان هم نیز می‌شود.

برای بدست آوردن توانایی‌های یک شخص از روی رفتار او سه مرحله باید رعایت شود:

1-    رفتار او را طبقه‌بندی کنیم

2-    هدف را مشخص کنیم

3-    زمان زیادتری را به وجود آوریم

در مرحله سوم به خاطر اینکه زمان زیادتری به کار می‌بریم که ببینیم در مرحله دوم چه نتیجه‌ای به ما انتقال می‌دهد.مانند فردی که با ما شین تصادف می‌کند و در آنجا فرد دیگری او را می‌بیند و فرد باید ببیند که می‌تواند او را نجات دهد و شجاعت خود را نشان دهد.

 

سوگیری خدمت به خود

اگر یک فرد موفق بودن مسئولیت خود را در عوامل درون خود ببیند و ناموفق بودن مسئولیت خود را در عوامل بیرونی خود ببیند را سوگیری خدمت به خود گویند. مثلاً اگر استادی از دانشجویان خود نمرات خوبی دیده است می‌تواند نتیجه بگیرد که تدریس او بسیار مورد قبول بوده و یا برعکس.

 

خطای اسناد بنیادی

اگر شخصی در یک نقش، خود را به عنوان یک مشاهده‌گر ببیند بدین صورت اقدام می‌کند که در عوامل بیرونی تمایل کمتر و در عوامل درونی تمایل بیشتری نشان می‌دهد. در خطای اسناد بنیادی هر کس مسئول اعمال و رفتار خودش می‌باشد از این رو در همه جا رایج است.

 

 

درماندگی آموخته شده :

هنگامی که فردی تمامی شکست‌های خود را به عوامل بیرونی نسبت دهد ممکن است فکر کند که او کاملاً بی‌استعداد است و اگر هم به کارهای تازه‌ای دست بیابد نمی‌تواند آن را انجام دهد و به موفقیت برسد که در این صورت درماندگی آموخته شده رخ می‌دهد.

 

بی‌توجهی به خط پایه

زمانی که یک فرد نیاز مبرم به یک وسیله‌ای پیدا می‌کند قبل از خرید به تحقیقاتی رجوع می‌کند و اطلاعاتی به دست می‌آورد و در آن هنگام که می‌خواهد آن وسیله را بخرد  می بیند  که از دوستان خودش همان وسیله‌ای را که می‌خواهد بخرد دوستش دارد و نظر او را عوض می‌کند و در این هنگام به دام بی‌توجهی به خط پایه گرفتار می‌شود.

 

همبستگی گمراه کننده

عده‌ای از مردم از سوار شدن هواپیما می‌ترسند و در ذهن خود از هواپیما یک تیکه آهن آتش گرفته   جزغاله می‌بیند که متلاشی شده است و فکر می‌کنند که اگر با اتومبیل به مسافرت  ‌بروند دیگر سانحه و یا تصادفی رخ نمی‌دهد در صورتی که احتمال دارد با ماشین تصادفات زیادی رخ دهد اما از نظر آن عده یک سانحه را یک اتفاق عادی به حساب می آورند.

 

اثر رقیق سازی:

کامل کردن اطلاعاتی که ما درباره دیگران داریم که این اطلاعات شامل صفحات شخصی و هم شامل شکل ظاهری آنها می‌شود را به ما امکان رسیدن به نتیجه‌گیری‌هایی را می‌دهد.

 

قواعد اکتشافی:

به منظور یک میان‌بر در مسأله به کار برده می‌شود که شامل 3دسته‌اند:

1-    در دسترس بودن

2-    معرف بودن

3-    معیار بودن

در دسترس بودن: به معنی قضاوت کردن درباره احتمال وقوع یک رویداد

معرف بودن: بدین صورت که ما اشخاص دور و بر خود را طبقه‌بندی می‌کنیم و آنها را بر اساس ویژگی‌هایی که دارند در طبقات خود جای می‌دهیم.

معیار و تعدیل: تخمین یک اندازه بر اساس اندازه شناخته شده که مربوط می‌شود به یک رویداد معین مثال: تعدادی برای تماشای مسابقه ورزشی به سالن می‌روند و امکان دارد عده‌ای از تماشاچیان یک تیم بیشتر از تیم دیگر باشند.

سید حسین گل محمد ; ٤:٢٥ ‎ب.ظ ; سه‌شنبه ٢٠ اردیبهشت ،۱۳٩٠